yeni dalganın büyükannesi

Fotoğraf: Ara Güler, Benim Sinemacılarım.

Mubi (eski adıyla The Auteurs) harika bir Agnés Varda retrospektifine yer veriyor. Filmler ehven fiyatlarla internetten izlenebiliyor. Bu vesilyle, Varda üzerine çıkan yazılardan ve filmlerinin posterlerinden bir derleme yapmışlar.

Agnés Varda’nın ilk filmi La Pointe Courte (1954) aynı adlı sahil kasabasında geçer. Ayrılmak üzere olan bir çiftin öyküsü sık sık kesilir ve kasabadaki balıkçıların günlük yaşamından kesitler izleriz.

Film 1955’te Cannes Film Festivali’nde gösterilir. La Pointe Courte’u “özgür ve saf bir film” olarak niteleyen Andre Bazin, gösterime bir grup sinemacı davet eder. Gelen sinemacılar filmi “olağanüstü” bulduklarını söyleyerek iltifatta bulunurlar. Ancak, kimse filmi göstermeye ve dağıtmaya cesaret edemez.

Varda, iki yıl sonra kendi imkânlarıyla filmi Montparnasse’da küçük bir sinemada gösterime sokar. Gösterime Truffaut, Chris Marker, Nathalie Sarraute, Marguerite Duras gibi bir çok ünlü katılır.

Sınırlı bir bütçeyle çekilen bu yaratıcı film çağdaş sinemada bir kapı aralar ve Yeni Dalga’nın öncüsü olur. Varda, yıllar sonra “Yeni Dalga’nın büyükannesi” olarak anılır. Zira, akımın ilk örneklerinden (400 Darbe, Serseri Aşıklar) beş yıl önce, Yeni Dalga’ya özgü sayılan pek çok yeniliği sinemaya getirmiştir. Kadın olduğundan mı bilinmez, pek çok sinema tarihinde bu gelişmelerden söz edilmez…

30 yaşındayken, dergide benimle ilgili bir yazı çıkmıştı, başlıkta “Yeni Dalga’nın Atası” yazıyordu. “Demek 30 yaşında ata oldum” dedim kendi kendime, “Harika! Daha fazla yaşlanmayacağım demektir öyleyse!”

Agnés Varda ile söyleşi, La Pointe Courte DVD ekstraları (The Criterion Collection).